Witaj gościu, Jeśli czytasz tę wiadomość to znaczy że nie jesteś zarejestrowany. Kliknij i zarejestruj się by w pełni korzystać z wszystkich funkcji naszego forum.

Ocena wątku:
  • 0 głosów - średnia: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
jak poznać - katowka
#1
Jak poznać co jest w kątówce pryzmat czy lusterko--? trzeba go rozbierac ... na pewno nie są prostrze sposoby tylko jakie?
telep antychmurowy
Odpowiedz
#2
Tak, da się prościej. Trzeba mianowicie popatrzeć  ;D A serio, to patrząc we wlot i wylot kątówki pod kątem [ukośnie] powinieneś dostrzec [chociażby na bazie kłaków kurzu czy odblasków], czy masz przed sobą prostopadłe do osi tulei wejściowej i wyjściowej powierzchnie pryzmatu, czy też widzisz ukrytą w głębi obudowy ukośną powierzchnię lusterka. W niektórych kątówkach wejściowa tuleja [ta wkładana do wyciagu] daje się wykręcać [jest na gwint drobnozwojowy]. To w ostateczności ułatwi sprawę. A obudowy nie radzę rozbierać, bo może się to skończyć rozkolimowaniem kątówki. Pozdrawiam
-Jarosław
P.S. grzebanie w optyce jest wielce pouczające, ale bywa kosztowne. Udało mi się rozkleić soczewki w mikroskopowym rosyjskim Kellnerze 6x [f=40mm] i musiałem kupic nowy :-[. Dobrze, że to tylko 30zł...
TN130mm f/5 na Dobsonie "Regulus", travellerek TS80/400, Mak 127mm S-W, B10x50 Fomei, , Celestron Sky Master 15x70
Odpowiedz
#3
poprubuję... ale myslałem że da sie poznac np. po tym ze np. pryzmat odje obraz zwykły lustro odwrócony...,  bez zaglkadania... Wink Smile
telep antychmurowy
Odpowiedz
#4
1. Pryzmat erect image - będziesz mieć obraz prosty nieodwrócony (jak w lornetce)

2. Pryzmat star image - obraz góra dół prawidłowy lecz odwrócony co do kierunku lewo-prawo.

3. Lusterko - obraz do góry nogami  :-))
Kielce    50° 52' 30'' , 20° 36' 50'' Celestron C102AZ, Zeiss - Jenoptem 7x50W, PZO 11x40
Odpowiedz
#5
z tym odwróceniem miałem sporo kłopotów ....sprawdze jak odwrócony......przy najblizszej okazji-- ale niebo do kwasu przynajmniej do 23 Sad
Dzieki
telep antychmurowy
Odpowiedz
#6
Hamster, przebóg, bdury Waść piszesz!  ;D
Mała korekta: W punkcie 3. będzie tak samo jak w 2. -lusterko jak i zwykły pryzmat diagonalny dają taki sam obraz w teleskopie typu refraktor lub Cassegrain [w tym Maksutov-C. i Schmidt-C.], czyli prostują go w jednej plaszczyźnie. Przy katówce wylotem [okularem] do góry mamy obraz prawidłowo góra-dół, ale lewo-prawo zamienione miejscami, jak przy odbiciu w lustrze.  Pryzmaty odwracające [erecting prism] dają nam w pełni wyprostowany obraz. Od zwykłego pryzmatu diagonala różnią się kształtem i ilościa wewnętrznych odbić wiązki światła. Najcześciej trafiaja się w wersji kątówki 45*, ale sa też 90*-niowe, choc trudniej dostepne [mam taką w 80/400]. Pozdrawiam
-Jarosław
P.S. Dlatego star diagonala wersje pryzmatyczna od lustrzanej nie da się rozróznić patrzac przez teleskop, tylko trzeba uwaznie obejrzeć sama katówkę...
TN130mm f/5 na Dobsonie "Regulus", travellerek TS80/400, Mak 127mm S-W, B10x50 Fomei, , Celestron Sky Master 15x70
Odpowiedz
#7
Jak jest odwrócony - najłatwiej sprawdzić w dzień!


Kiedyś strasznie teoretycznie dyskutowałem z kimś baaardzo doświadczonym jak widać obraz w Newtonie. Bo to i odwrócony "do gory nogami" przez zwierciadło główne jaki odrócony lewo-prawo przez lusterko wtórne. Tymczasem złożenie takich dwu odwróceń to poprostu pojedyncze odwrócenie góra - dół. W praktyce postrzeganie obrazu zależy od kierunku przekręcenia tubusa, raz patrzy się prostopadle do tuby, w niektórych połozeniach (zenitalnych) równolegle i to określenie "góra-dół" zaczyna sprawiać kłopoty.
W każdym razie do Newtona ustawiam sobie obraz w SkyViev włączając odwrócenie góra-dół, czyli obraz symetryczny względem osi poziomej.

W najprostszych kątówkach pryzmatycznych obraz będzie identycznie wyglądał jak przy lusterku. Taka kątówka ma pryzmat obudowany w kształcie trójkąta prostokątnego równoramiennego i nie ma żadnych soczewek.

Pozdrawiam - Miłek

P.S.
To co napisałem powyżej jest niepoprawne geometrycznie. Gdybym bez uwag napisał że przekrój obudowy pryzmatu płaszczyzną w której leżą osie optyczne stanowi trójkąt prostokątny równoramienny - Hamal by mnie chyba zabił.
Possdrafka!
Miłek
Odpowiedz
#8
o rany myslałem ze to prosty temat.... to jak w końcu panowie wytłumacza jak prostemuy chłopu bez doswiadczenia
1. lusterko odwraca
2. pryzmaty lorynetkowy nie a ten inny odwraca tylko wzgladem osi poziomej?
telep antychmurowy
Odpowiedz
#9
Nie zapominaj, że OBIEKTYW lornetki daje obraz odwrócony "do góry nogami"! Dopiero pryzmaty lub soczewki odwracają go nogami do dołu, przy czym w sprzęcie astronomicznym zwykle rezygnuje się z tego prostowania obrazu.

Wracając do pryzmatów:

"Zwykły" pryzmat odwraca obraz identycznie jak lusterko.

W "normalnej" lornetce są dwa "zwykłe" pryzmaty (w każdej połówce DWA pryzmaty), obrócone o 90 stopni więc obraz, który byłby "do góry nogami", zostaje przez każdy z pryzmatów odwrócony stronami a więc w efekcie dostajemy widok PROSTY I NIEODWRÓCONY.
Przez lornetkę NORMALNĄ rozumiem taką, która ma obiektywy rozstawione szerzej niż okulary.
Taki układ pryzmatów nazywa się PRYZMATEM PORRO.

W lornetce "prostej" , w której obiektywy są dokładnie naprzeciw okularów, są inne pryzmaty, czasem nazywane pryzmatami dachowymi. Otrzymujemy obraz prosty, nie odwrócony.

Do celów astronomicznych bardziej są polecane lornetki z pryzmatem porro.

Na marginesie - dla mnie pryzmat dachowy to pryzmat pentagonalny, taki jak lustrzankach.
Tak w ogóle - pryzmatów są KROCIE rodzajów.

Dodatkowe uwagi:

Czasem jest stosowany SOCZEWKOWY UKŁAD ODWRACAJĄCY, np. w lunetkach TURIST. Stosuje się w tym przypadku okular z dodatkowym członem optycznym który odwraca obraz, żeby powstawał PROSTY bez pomocy żadnych pryzmatów. Taki okular nazywamy ZIEMSKIM.

Do lunety SkyLux albo Bresser (za 600 zł) jest dodawana dosyć długa tuleja, która zawiera właśnie człon optyczny odwracający i przedłużający ogniskową obiektywu 1.5 x. Z tym członem (bez kątówki) otrzymujemy obraz prosty, ziemski.
Bez "przedłużki" i bez kątówki mamy obraz odwrócony (do góry nogami" a z kątówką - zależnie od ustawienia kątówki ale optycznie - zamieniony stronami.
Possdrafka!
Miłek
Odpowiedz
#10
Gigus, na odwrót!
Lusterko odwraca [odbija] obraz w jednej płaszczyźnie. Natomiast soczewki dodatnie [za taka możesz uważać obiektyw lunety czy lornetki] daje obraz obrócony o 180* [do góry nogami].
Tak jak lusterko zachowa się prosty pryzmat diagonalny, w ktorym masz jedno odbicie od płaskiej powierzchni, dokładnie tak jak w lusterku.  Aby uzyskać za pomoca lusterek czy pryzmatów diagonalnych pełne odwrócenie obrazu w OBU płaszczyznach, co daje taki sam efekt, jak obrot o 180*, musisz użyć co najmniej dwóch takich lusterek/pryzmatów, obróconych poprzecznie o 90* [czyli odbijających obraz w 2 prostopadłych plaszczyznach]. Taki układ spowoduje odwrócenie obrazu o 180*, czyli wyprostuje obraz lunety, ale przy okazji odchyli nam oś optyczna o 90* [taka niesymetryczna, prostująca kątówka]  W praktyce stosuje się rózne bardziej skomplikowane układy, zależnie do tego, jak chcemy wyprowadzić oś optyczną. Np. pryzmat porro w lornetkach [faktycznie złożony z dwóch pryzmatów]prostuje obraz i przesuwa oś optyczną równolegle [co jest ważne w lornetach o średnicy obiektywów wiekszej niz rozstaw oczu!] Funkcjonalnie jest odpowiednikiem 4 lusterek/pryzmatow diagonalnych. Z kolei pryzmat dachowy zamiast płaskiej powierzchni odbijającej ma rodzaj kantu z dwiema takimi powierzchniami [stad nazwa]. Wiązka swiatła jest dzielona na dwie połowy, które krzyżują sie po odbiciu. W najprostszej wersji, stosowanej w kątowkach odwracających masz w sumie dwa odbicia, w tym jedno poprzecznie "na krzyż", dzięki temu masz odwrócenie [wyprostowanie] obrazu i odchylenie osi optycznej [bez jej przesuniecia bocznego] o zadany kąt miedzy 45-90*. Pryzmaty dachowe w lornetkach, gdzie oś optyczna wyprowadzona jest na wprost mają  jeszcze inną, ciut bardziej skomplikowaną budowę, ale tu już nie siedzę w szczegółach.
  Wracajac do kątówek w lunetach, podaję prostą regułę:

1. Kątówka typu star diagonal -lusterko albo pryzmat: obraz odwrócony
    przez odbicie tylko w jednej plaszczyźnie [w lunecie wyprostowany częściowo]

2. Kątówka z pryzmatem odwracającym -pryzmat dachowy: obraz odrócony w 2 prostopadłych
    płaszczyznach, czyli obrócony o 180* [w lunecie wyprostowany całkowicie, 'ziemski']

W punkcie 1. orientacja obrazu zależy w praktyce od tego, jak wsadzimy  kątówke do lunety. Jeśli wylot bedzie poziomo, to prawo-lewo bedzie normalnie, ale wszystko do góry nogami. Jeśli wylot kątówki w górę - to w obrazie głowa i nogi bedą na swoim miejscu, ale lewe tam gdzie prawe i napisy bedą nieczytelne, dokladnie tak jak w lustrze na ścianie ;D
Uff, ale się rozpisałem... Pozdrawiam
-Jarosław
TN130mm f/5 na Dobsonie "Regulus", travellerek TS80/400, Mak 127mm S-W, B10x50 Fomei, , Celestron Sky Master 15x70
Odpowiedz


Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 2 gości