Astronomia Amatorska - astro4u.net

Pełna wersja: ISS - Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Aktualnie przeglądasz uproszczoną wersję forum. Kliknij tutaj, by zobaczyć wersję z pełnym formatowaniem.

kanarkusmaximus

[Obrazek: issbanner.jpg]

Spis treści wątku:

1. Wstęp, budowa stacji od 1998 do sierpnia 2007 roku - strona 1, pod tym postem. Smile (link można sobie zatem darować)

2. Relokacja PMA-3, stacja gotowa na przyjęcie Harmony - strona 1 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg161684

3.  Sojuz TMA-11 i Ekspedycja 16 - wstęp do misji - strona 2 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg163408

4. Wygląd stacji po misji STS-120 (listopad 2007) - strona 3 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg167944
(misja STS-120 komentowana 'na żywo' o tutaj -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=10954.0)

5. Przełożenie Harmony na docelowe miejsce na Stacji - strona 4 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg168429

6. Projektowanie, przeszłość, zmiany i anulowane moduły ISS - świetne posty autorstwa Scorusa - strona 5 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg170255

7. Spacer kosmiczny w celu wymiany zepsutego BMRRM (koniec stycznia 2008) - strona 8 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg173591

8. Widok Stacji po zakończeniu misji STS-122 - luty 2008 - strona 9 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg175455
(misja STS-122 komentowana na żywo o tutaj:
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=11431.0 )

9. Wygląd ISS po zakończeniu misji STS-123 a przed dokowaniem ATV - koniec marca 2008 - strona 9 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg177295
(misja STS-123 komentowana na żywo o tutaj:
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=12023.0 ).

10. ATV-1 Juliusz Verne zadokował do ISS - i co ze sobą przyniósł?? - strona 10 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg177660
(oraz wstęp do misji Sojuz TMA-12 nieco poniżej postu o ATV)

11. Sojuz TMA-11 wraca na Ziemię - znów powrót balistyczny (oraz całkiem ciekawa dyskusja na ten temat) - strona 13 (i kilka następnych) -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg178332

12. Progress M-64 przygotowany do startu i lotu do Stacji - strona 17 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg179618

13. Wygląd ISS po misji STS-124 - Kibo dołączone do Stacji - strona 18 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg181901

14. Wyjątkowo ciekawy rosyjski spacer kosmiczny - 10 lipca 2008 - strona 19 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg183143

15. Sojuz TMA-13 - zdjęcie fotki (jako wstęp do misji) - strona 23 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg188878

16. Sojuz TMA-12 - udany powrot na Ziemie - strona 25 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg189861

17. Część wspólna misji STS-126+ISS się zakończyła - do Stacji dokuje Progress - strona 26-
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg192496

18. Rosyjski spacer kosmiczny - ISS RS EVA 21 - strona 28 (wstęp i spacer na następnej stronie) -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg194554

19. Rosyjski spacer kosmiczny EVA 21A - 10.03.2009 - strona 34 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg201577

20. "Ewakuacja" na orbicie - załoga ISS na chwilę przenosi się do Sojuza - 12.03.2009 - strona 36 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg201872
(a parę postów poniżej - wstęp do Ekspedycji 19:
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg203623 )

21. Po misji STS-119 - nowe panele słoneczne na Stacji - strona 37 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg204000
(oraz start Sojuza TMA-14)

22. 28.03.2009 - Sojuz TMA-14 dokuje do ISS - strona 39 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg204285

23. 02.04.2009 -  Ekspedycja 18/19 - przekazanie Stacji - ceremonia - strona 41 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg205032 

24. Przygotowanie do startu statku Progress 02M/33P - strona 44 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg207649

25. Sojuz TMA-14 powraca z ISS - strona 58 -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topi...#msg226109
(do ISS dołączone są Sojuzy TMA-15 i TMA-16 oraz HTV)

kanarkusmaximus

[sub](Wszelkie błędy, propozycje, pomyłki i wypaczenia poproszę na PW). [/sub]

1. WSTęP
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (MSK lub też ISS - International Space Station) to kompleks naukowy znajdujący się w na orbicie Ziemi. Aktualnie, do roku 2010 stacja znajduje się w fazie budowania - kolejne misje dowożą mniejsze i większe komponenty stacji.

[Obrazek: internationalspacestati.png]
Logo ISS

Główną ideą stacji są badania naukowe wymagające specjalnych warunków. Główne cele badań to*:
biologia/medycyna (głównie biotechnologia, bioinżynieria medyczna),
fizyka (fizyka cieczy, fizyka zjawisk w próżni, fizyka kwantowa, procesy palenia w warunkach nieważkości, nadprzewodnictwo),
nauki inżynieryjne (badania materiałów, telekomunikacja, systemy operacyjne, systemy podtrzymywania życia),
astronomia (tu chyba nie trzeba się wypowiadać Wink ),
meteorologia i obserwacje Ziemi.

[Obrazek: issaftersts118inaugust2.jpg]
Wygląd stacji w sierpniu 2007

Stacja ISS jest wynikiem połączenia idei (oraz minimalizacji kosztów) kilku projektów - amerykańskiego Freedom, radziecko/rosyjskiego Mira 2 oraz europejskiego modułu Columbus** i japońskiego Kibo. Po latach negocjacji, przerywanych zamieszaniem politycznym i ambicjami, projekt w 1993 roku został wreszcie zatwierdzony i nazwany International Space Station Alpha.
(Później, wskutek różnych zawirowań i kłótni rosyjsko-amerykańskich usunięto nazwę 'Alpha' i zostało tylko samo International Space Station. Do dziś nie wybrano innej nazwy stacji).

Pierwszy moduł (Zarya) został dostarczony w listopadzie 1998 roku a od roku 2000 stacja jest permanentnie zamieszkana. Początkowo planowano zakończenie montażu stacji w roku 2005, jednak wskutek katastrofy STS-107 prace się bardzo opóźniły. Obecnie planuje się, że budowa stacji zostanie ukończona w 2010 roku. Prace i badania na stacji obecnie przewidywane są co najmniej do roku 2016.

[Obrazek: unityzaryazvezdasts106a.jpg]
Widok stacji w 2000 roku.

Poszczególne wyprawy na ISS zwane są ekspedycjami, które zmieniają się co mniej więcej sześć miesięcy. Obecnie na stacji przebywa już 15. Ekspedycja. Stała załoga Międzynarodowej Stacji Kosmicznej to obecnie trzy osoby*** - docelowo sześć osób.

Projekt budowy ISS realizowany jest w trzech etapach, z których dwa należą już do historii:
1 - budowa komponentów stacji i międzynarodowe loty do rosyjskiej stacji Mir (lata 1994 - 1998,
misje STS-60 STS-63, Soyuz TM-21, STS-71, STS-74 ,STS-76, STS-79, STS-81, STS-84, STS-86, STS-89, STS-91),
2 - początek budowy (1998-2001) - po której stacja zaczęła być stale zamieszkana,
3 - dokończenie budowy, stałe zamieszkanie, eksploatacja, badania naukowe (od 2001 roku).

[Obrazek: 750px-ISS-Expedition_1-crew_thumb.jpg]
Załoga Ekspedycji 1 - Siergiej K. Krikalow, William M. Shepherd oraz Jurij P. Gidzenko.
(edit - z podziękowaniami dla czcigodnego Mss - kiepsko mi idzie tłumaczenie nazwisk rosyjskich! dziękuję za pomoc!)

Obecnie na orbicie znajduje się 20 komponentów, w tym 6 modułów ciśnieniowych, w których przebywają astronauci. Do 2010 dostarczonych zostanie jeszcze 11 komponentów. (Stan na sierpień 2007).

[Obrazek: 646pxissconfigurationau.jpg]
Konfiguracja ISS z wyszczególnieniem wyniesionych modułów

Linki:
http://en.wikipedia.org/wiki/ISS strona Wikipedii
http://www.nasa.gov/mission_pages/statio...index.html strona NASA o ISS
http://www.esa.int/esaHS/iss.html strona ESA o ISS
http://spaceflight.nasa.gov/gallery/imag...index.html galeria zdjęć Stacji
http://www.astronautix.com/craft/intation.htm Encyclopedia Astronautica
http://astro.zeto.czest.pl/sat/iss.htm polska (najlepsza!) strona o ISS


* Jak na razie, większość badań koncentruje się na badaniu wpływu nieważkości na ludzki organizm, wpływu warunków kosmicznych na różne materiały oraz obserwacjach Ziemi. Wraz z nowymi modułami (Columbus, Kibo) prace naukowe na ISS nabiorą tempa.

** Warto wspomnieć, że obecny moduł Columbus jest zredukowanym europejskim programem załogowym w stosunku do pierwotnej stacji oraz mini-wahadłowca Hermes.

***Po katastofie Columbii w 2003 roku ekspedycje 7 - 12 w latach 2003 - 2006 były zredukowane do dwóch osób.  

kanarkusmaximus

2. Budowa Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - część 1
(Lata 1998 - 2001)


1. Zarya
Budowa ISS rozpoczęła się 20 listopada 1998 wyniesieniem modułu Zarya przez rakietę Proton. Zarya znana jest również jako Functional Cargo Block.
Masa modułu to 19300 kg, wymiary to 12,55 m długości i 4,1 m w najszerszym punkcie.
Moduł wykonał już ponad 50.000 okrążeń Ziemi.

[Obrazek: zaryafromsts88a.jpg]
Zayra widziana z pokładu STS-88.

2. Unity
Następnie, w misji STS-88 (wahadłowiec Endeavour), w grudniu 1998 roku wyniesiono amerykański moduł Unity, zwany również Node 1. Jego dane to:
Długość 5.49 m, średnica 4.57 m, masa 11,612 kg.

[Obrazek: 711pxsts088703019ea.jpg]
Wygląd ISS po połączeniu Unity z Zarya

STS-88 wyniósł także dwa moduły dokujące, (PMA-1 i PMA-2), Pressurized Mating Adapters. Są to moduły pozwalające na podłączenie modułów i statków ze sobą, które posiadają różne systemy dokowania.
PMA-1 obecnie stale znajduje się pomiędzy modułami Zarya i Unity. PMA-2 obecnie znajduje się na przedzie modułu Destiny (o którym mowa poniżej).

3. Zvezda
Półtora roku później, 12 czerwca 2000 roku, rosyjska rakieta Proton wyniosła moduł Zvezda. Moduł ten został zbudowany w połowie lat 80. XX wieku z myślą o stacji Mir 2.
Dane modułu:
Masa - 19,051 kg,
Długość - 13.1 m,
Szerokość z panelami - 29.7 m
Średnica modułu - 4.15 m.

[Obrazek: unityzaryazvezdasts106a.jpg]
Widok stacji z dołączoną Zvezdą - rok 2000

Po dołączeniu tego modułu i EVA podczas misji STS-106 stacja była wreszcie gotowa przyjąć pierwszą Ekspedycje.

4. Z1 Truss
Z1 Truss, pierwszy element kratownicy stacji, został wyniesiony w październiku 2000 roku podczas misji STS-92 (Discovery).
Wymiary - 4,9 x 4,2 m, masa - 8,755 kg.

[Obrazek: 770pxissunityandz1truss.jpg]
Z1 nad Unity

STS-92 wyniósł w przestrzeń kosmiczną także PMA-3.

5. P6 Truss
P6 Truss, znane nam doskonale panele słoneczne, były pierwszymi wielkimi, 'dedykowanymi' panelami dostarczonych na Stację. Zostały dostarczone przez wahadłowiec Endeavour podczas misji STS-97 w listopadzie 2000 roku. Umieszczone czasowo na Z1, zostaną przełożone podczas misji STS-120 w swe docelowe miejsce na końcu kratownicy Stacji. Wymiary P6 to 73,20 x 10,70 m (panele rozłożone) i 15.900 kg.

[Obrazek: 800pxisson9december2000.jpg]
Wygląd ISS w grudniu 2000 roku

6. Laboratorium Destiny
Laboratorium Destiny, jedno z kluczowych i najbardziej znanych miejsc Stacji zostało wyniesione w lutym 2001 roku przez wahadłowiec Atlantis w czasie misji STS-98. Destiny jest pierwszym amerykańskim modułem załogowym laboratoryjnym od czasów stacji Skylab. Moduł jest podłączony do wcześniej wyniesionego Unity.Wymiary to 8.5 x 4.3 m a masa to 14,515 kg.

[Obrazek: sts0983120020a.jpg]
Widok ISS po dołączeniu Destiny

7. External Stowage Platform - 1
External Stowage Platform - 1, w skrócie ESP-1, to komponent zawierający zestaw części zamiennych dla stacji. ESP-1 nie jest hermetyczny, aby z niego skorzystać należy ubrać się w skafander kosmiczny i wybrać na EVA. Komponent został wyniesiony na ISS w czasie misji STS-102 (wahadłowiec Discovery). Znajduje się na Destiny.

kanarkusmaximus

3. Budowa ISS, część druga.
(do sierpnia 2007 roku)

8. Canadarm2
Canadarm, jedno z naszych ulubionych urządzeń w przestrzeni kosmicznej, w wersji na ISS, zostało wyniesione przez STS-100 (wahadłowiec Endeavour) w kwietniu 2001 roku. Jest to większa i bardziej zaawansowana wersja oryginalnego ramienia wahadłowcowego. Oficjalne to ramię nazywa się Space Station Remote Manipulator System (SSRMS), zdolne jest do operowania ładunkami o masie do 116 ton (sic!) i asyście przy dokowaniu wahadłowca ( :o ). Samo ramię waży 4,900 kg i ma długość 17,6 m

[Obrazek: sts100710103a.jpg]
wygląd ISS po misji STS-100

9. Quest Joint Airlock
Czyli śluza powietrzna, z której można wykonywać spacery kosmiczne (EVA). Quest został tak zaprojektowany, że można z niego wychodzić zarówno w skafandrach amerykańskich, EMU jak i rosyjskich Orlan. Moduł został dostarczony w czerwcu 2001 roku w trakcie misji STS-104 (Atlantis).
Wymiary modułu to 4 x 5,5 m oraz 6064 kg. Podłączony jest do modułu Unity
[Obrazek: 714pxissquestairlocka.jpg]
Quest solo
[Obrazek: sts104332026a.jpg]
wygląd Stacji po misji STS-104 w czerwcu 2001 roku

10. Moduł Pirs
Rosyjski moduł Pirs to komponent stacji pozwalający na dokowanie statków Progress i Soyuz do ISS oraz wycieczki EVA w rosyjskich skafandrach kosmicznych Orlan. Moduł został wyniesiony we wrzesniu 2001 przez rosyjską rakietę Soyuz i jest zadokowany do modułu Zvezda.  Jego wymiary to 4,9 x 2,25 m oraz 3676 kg. Był to ostatni hermetyczny moduł dostarczony na ISS (stan na sierpień 2007, aż do czasu misji STS-120).
[Obrazek: 250pxpirsdockingmodulet.jpg]
Moduł Pirs (po środku)

11. S0 Truss
Centralny element kratownicy stacji, S0 Truss został umiesczony na Destiny w kwietniu 2002 roku w czasie misji STS-110 (Atlantis). Jego długość to 13,4 m a szerokośc - 4,6 m. Masa to 13970 kg.
[Obrazek: s110e6006a.jpg]
umiejscowienie elementu S0 Truss na ISS

12. Mobile Base System
Mobile Base System, czyli MBS wraz z Mobile Transporter (z STS-110) to 'kosmiczna kolejka', do której można przytwierdzić SSRMS. Razem tworzą Mobile Servicing System. Elementy te pozwalają na poruszanie się ramienia wzdłuż kratownicy stacji w miejsce, gdzie wymagana jest pomoc CanadaArm. MBS został wyniesiony w czerwcu 2002 roku przez STS-111 (Endeavour).
[Obrazek: sts111025h.jpg]
MBS, po środku, dostarczany na S0 Truss

13. i 14. S1 Truss i P1 Truss
Dwie kolejne kratownice stacji zostały wyniesione kolejno przez misje STS-112 (Atlantis) i STS-113 (Endeavour) w październiku i listopadzie 2002 roku. Zamontowane są, patrząc od strony Destiny odpowiednio z lewej i prawej strony stacji. Wymiary elementów są identyczne - 13,7 x 3,9 m i 12,598 kg. Elementy posiadają radiatory, które niebawem zostaną rozwinięte (po zwinięciu baterii słonecznych Zaryi).
[Obrazek: s113e05433a.jpg]
Elementy S1 i P1 po misji STS-113
Misja STS-113 była ostatnią misją przed katastrofą wahadłowca Columbia. Nastąpiła ponad 2,5 letnia przerwa w dostarczaniu większych elementów stacji. Załoga stacji została zredukowana do dwóch osób. Nastąpiło poważne opóźnienie w budowie stacji i zmiana amerykańskich planów podboju kosmosu (omawiane w innym wątku -
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=6810.0 )

(przerywnik artystyczny bez numeru) P2, S2 Truss
Nie ma! Elementy te planowano dla stacji Freedom - ich zadaniem było podnoszenie orbity stacji. Ponieważ rosyjskie moduły wykonują tę pracę, P2 i S2 anulowano.

15. ESP-2
Podczas misji Return to Flight załoga STS-114 (Discovery) dostarczyła drugi komponent części zamiennych dla stacji. Działo się to w lipcu 2005.  Został on umieszczony na śluzie Quest.
(Komentowane na forum w wątku 'STS-114' - http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=5038.0 ).

(Pomiędzy STS-114 a STS-115 byliśmy świadkami misji STS-121, komentowanej o tutaj:
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=7902.0 )

16. P3/P4 Truss (wraz z nowymi panelami słonecznymi).
Powrót do właściwej budowy stacji nastąpił podczas trzeciej misji Return to Flight we wrześniu 2006 roku. Była to misja STS-115 (Atlantis), omawiana na tym forum w tym oto wątku - http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=8607.0 . Misja dowiozła nowy element kratownicy Stacji, P3/P4 wraz z nowym zestawem paneli słonecznych. Wymiary to 73.2 x 10.7 m i 15,900 kg (tak samo jak P6).

[Obrazek: 800pxsts115issafterundo.jpg]
Zdjęcie wykonane po rozłączeniu ISS i Atlantisa


17. P5 Truss
Niewielki element kratownicy dołączany na koniec P3/P4, pozwalający na podłączenie elementu P6. Został dostarczony na stację podczas misji STS-116 (Discovery) w grudniu 2006 roku. Komentowany na forum o tutaj: http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=8872.0.
W czasie tej misji nastąpiło (nie bez problemów!) zwinięcie połowy paneli słonecznych komponentu P6.
[Obrazek: sts116301028a.jpg]
Wygląd Stacji po misji STS-116

18. S3/S4 Truss (wraz z nowymi panelami słonecznymi)
Opis podobny jak w przypadku P3/P4 - z tą różnicą, że element znajduje się po drugiej stronie kratownicy. Wyniesiony przez prom Atlantis w czasie misji STS-117 w czerwcu 2007 roku.
Komentowany na tym forum w wątku 'STS-117': http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=9454.0 .
Wymiary kratownicy i paneli (łącznie) to 73.2 x 10.7 m i 15,900 kg (tak samo jak P6).
W czasie misji, prócz zamontowania S3/S4 zwinięto drugie skrzydło P6.

Po tej misji Stacja zyskała nowy, śliczny wygląd:
[Obrazek: s117e08731a.jpg]

19. S5 Truss
Podobnie jak w przypadku P5, jest to niewielki element kratownicy umieszczony za S3/S4. Wyniesiony w czasie misji STS-118 (Endeavour) w sierpniu 2007 roku. Misja bardzo szczegółowo komentowana w rekordowym pod względem wyświetleń i postów wątku 'STS-118': http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=10622.0

20. ESP-3
Misja STS-118 dostarczyła również trzeci zestaw części zamiennych dla Stacji. Zainstalowany na P3 Truss.

Na tym zakończyła się budowa Stacji (stan na sierpień 2007). Jest to ponoć 60% całości. Mamy więc szanse zobaczyć do roku 2010 dalsze 40% i na żywo komentować poczynania amerykańskich, rosyjskich, europejskich, japońskich, kanadyjskich, brazylijskich, malezyjskich itd itd astronautów i kosmonautów! (O turystach nie wspominając Smile ).

Do napisania zatem! Smile Mam nadzieję, że ten wstęp się Wam spodobał!

mirror

Po prostu super artykuł i zdjęcia.

Maquis

Dla mnie bomba Smile
Kawał bardzo dobrej roboty.... Smile
Niezły wstęp. ;D Chyba nic konkretnego nikt nie będzie miał do dodania. Wszystko tu zostało ujęte. Grejt. ;D ;D

kanarkusmaximus

(24.08.07, 20:56)grzesiek58 link napisał(a): [ -> ]Niezły wstęp. ;D Chyba nic konkretnego nikt nie będzie miał do dodania. Wszystko tu zostało ujęte. Grejt. ;D ;D

Sądzę, że sporo jest do dodania, na przykład:

anulowane moduły,
anulowane systemy ratunkowe,
koszty,
awarie ,
ciekawostki (jak np kto się ożenił na orbicie?)
lista członków poszczególnych ekspedycji
turyści kosmiczni
COTS
itd itd.

Wszystko w miarę ochoty. Ale - tym razem nie śpieszy się. Na napisanie o tym są lata. Smile

A teraz moje pytanie - czy na początek września czegoś się nie planuje na ISS? Jakieś EVA i zabawa SSRMS??
(25.08.07, 01:37)kanarkusmaximus link napisał(a): [ -> ]{...}
A teraz moje pytanie - czy na początek września czegoś się nie planuje na ISS? Jakieś EVA i zabawa SSRMS??

planuje się 5-godzinną operację relokacji PMA-3 do przyjęcia modułu Harmony

szczegóły tutaj Wink

Spacerek nie jest planowany...ale wszystko może się wydarzyć !